English
 


كنفرانس علمي بين المللي تحقيقات و نوآوري در كشاورزي ارگانيك
 

"دانشگاه آزاد اسلامي ميتواند پرچم دار توسعه علمي و علم محور توليد محصولات ارگانيك در كشور باشد".

"فلسفه  اخلاق محوركشاورزي ارگانيك نماد واقعي و عملي اقتصاد مقاومتي است."

مقدمه:  

مواد غذائي ارگانيك به آن دسته از مواد غذايي گفته مي شود  كه عاري از  هر گونه مواد شيميايي و مصنوعي همچون آفت كش ها، سموم، نگهدارنده ها، كودهاي شيميايي و به طور كلي هر گونه آلاينده است. براساس اين مقدمه مي توان گفت كه در توليد و فرآوري اين نوع محصولات، همه مراحل از كاشت تا برداشت با استفاده از نهاده‌هاي طبيعي همچون كود زيستي، كمپوست ها و حشرات سودمند است. در ابتدا اين محصولات، تنها در فروشگاه‌هاي كوچك و يا در بازارهاي محلي كشاورزان قابل دسترس بود و تنها شامل سبزي‌هاي تازه بود و اولين مصرف كنندگاني كه از غذاي ارگانيك استفاده مي‌ شد، به دنبال غذايي بودند كه بدون مواد شيميايي، تازه و در حد امكان داراي كمترين مراحل فرايند؛ و چون آنها بايد اقلام مورد نياز خود را مستقيماً از كشاورزان خريداري مي كردند بنابراين شعار «كشاورز خود را بشناس تا غذاي خود رابشناسي» از اولين شعارهايي بود كه به منظور ترويج مصرف غذاهاي ارگانيك، باب شد. اما امروزه در بسياري از كشورهاي دنيا، محصولات ارگانيك، ديگر لوكس و خاص به حساب نمي‌آيند و در فروشگاه‌ها، انواع محصولات ارگانيك از ميوه و سبزي گرفته تا مرغ، تخم مرغ و شير را مي‌توان با برچسب ارگانيك و تنها اندكي گران‌تر از انواع معمولي، خريداري كرد.

يكي از مهم‌ترين مزيت‌هاي محصولات غذايي ارگانيك وجود طعم و مزه بهتر و طبيعي تر و خواص غذايي بيشتر اين محصولات نسبت به محصولات توليد شده در سيستم زراعي رايج و محصولات اصلاح شده است.

ارزش غذايي و ويتامينها در غالب محصولات ارگانيك بسيار بيشتر از محصولات سيستم رايج است. در مواد غذايي ارگانيك آنتي اكسيدان بيشتر يافت ميگردد. چراكه آفت كشهاي مصنوعي توليد اين مواد را در گياهان كاهش داده اما كودهاي حيواني و آلي بكار رفته در كشاورزي ارگانيك توليد آنها را افزايش ميدهد. كمتر سمي هستند. محصولات ارگانيك سالم تر بوده و به بقاياي آفت كشهاي آلي كمتر آلوده ميباشند. همچنين اين محصولات فاقد افزودنيهاي غذايي بوده و طبعاً سالمتر مي باشند.

توليد كنندگان محصولات ارگانيك از استانداردها و دستورالعمل هاي بسيار سخت گيرانه اي تبعيت مي كنند كه احتمال آلوده شدن اينگونه محصولات به مواد شيمايي و سمي به حداقل ممكن مي رسد. گواهي نامه هاي محصولات ارگانيك، به عنوان بيمه هايي است كه در توليد اين محصولات از مواد شيميايي و سمي استفاده نشده است.

مواد غذائي ارگانيك خطر بيماري ها را كم مي كند. خيلي از مراكز حفاظت محيط زيست در يافته اند كه مواد شيميايي موجود در آفت كش ها داراي اثرات سرطان زايي و بيماري زايي هستند. كشاورزي ارگانيك يكي از راههاي كاهش مصرف سموم شيميايي و كم كردن اين مواد به منابع آب، زمين و هوا است. در ايران محصولاتي از قبيل انار، آب انار، پسته‌ وحشي، زعفران، انجير، گلاب، عسل، چاي، برنج، سيب، روغن زيتون و برخي از محصولات غذايي ديگر به صورت ارگانيك ارائه شده است. كافي نبودن تأمين منابع مالي، شفاف نبودن آيين‌نامه‌ها و ضوابط همكاري با بخش خصوصي، نارسايي در تأمين نيازهاي تحقيقاتي و نبود تعامل مثبت و سازنده بين بخش‌هاي تحقيقاتي و اجرايي از جمله مشكلات اين بخش است.

 

اهداف برگزاري همايش :

تحولات سريع و وسعت تحقيقات و بازدهي بالا، دانش كشاورزي را در زمره مهمترين علوم استراتژيك قرار داده و يكي از ملاك هاي توسعه يافتگي جوامع بر اساس رشد و پيشرفت تكنولوژيك در اين علم محسوب مي شود. امروزه رشد و پيشرفت دانش بشري را بر اساس نحوه به كارگيري فراورده هاي دوست دار محيط زيست و توجه به سلامت جوامع انساني علي الخصوص از لحاظ كيفيت تغذيه  تقسيم بندي مي كنند.

در بين رشته هاي مختلف علوم كشاورزي، سيستم هاي كشاورزي پايدار علي الخصوص كشاورزي ارگانيك نيز از جايگاه ويژه و منحصر بفردي برخوردار است.  بر اين اساس كنفرانس هاي مختلفي در چند سال اخير در كشور برگزار شده است ليكن اين اولين مرتبه اي است كه يك كنفرانس بين المللي علمي با هدف ارائه آخرين نتايج و يافته هاي پژوهشي و تحقيقاتي برجسته ترين محققين و دانشگاهيان در سطح دنيا در زمينه توليد محصولات ارگانيك در ايران  برگزار مي گردد.

امروزه متخصصان بر اين باورند كه جنبش كشاورزي ارگانيك نياز به ورود به مرحله تحولي جديدي دارد كه  بر "نوآوري و پژوهش (Innovation with Research)" استوار است. بر اين اساس متخصصان كشاورزي ارگانيك چهار محور زير را مبناي پژوهش هاي آتي در اين خصوص قرار داده اند:

 

-           افزايش بهره وري و كارايي سيستم هاي كشاورزي ارگانيك به منظور توليد غذاي كافي و سلامت براي تغذيه مردم دنيا

-           به حداقل رساندن زنجيره توليد و عرضه غذا به منظور كاهش اثرات منفي زيست محيطي با در نظر گرفتن رويكردهاي اكولوژيكي

-           تاكيد  بر احترام  و توجه به جنبه هاي فرهنگي و اخلاقي در فرايند توليد و عرضه محصولات غذايي

-          افزايش كيفيت و شاخص هاي سلامتي در فرايند توليد و عرضه محصولات غذايي

اگرچه پژوهش‌ها در زمينه كشاورزي ارگانيك از دهه 1950 مورد توجه دانشمندان قرار گرفت، ليكن اكثريت محققان همچنان پژوهش هاي خود را مبتني بر عناويني نظير تكنولوژي‌هاي دوست دار محيط زيست و يا حفاظت از منابع طبيعي متمركز مي نمايند. در مراكز تحقيقاتي و يا دانشگاهي نيز اكثر تحقيقات بر پايه روش‌هاي تلفيقي و بر مبناي كاربرد توام تكنولوژي‌هاي دوست دار محيط زيست و همچنين مواد شيميايي استوار است.  اما تقريباً در دو دهه اخير بسياري از دانشگاه‌ها و يا دانشكده هاي علوم كشاورزي دروس و يا رشته هايي را مرتبط با كشاورزي ارگانيك و مفاهيم آن ارائه مي نمايند كه از جمله  معروف ترين آنها مي توان به دانشگاه هاي زير اشاره نمود:

1) Institute of Organic Agriculture, University of Bonn, Germany

2) Witzenhausen campus, University Kassel, Germany

3) Wageningen University, the Netherland

4) University of Guelph, Canada

5) Dalhousie University, Canada

6) Aarhus University, Denmark

7) Research Institute of Organic Agriculture, Dankook University, South Korea

8) University of Natural Resources and Life Sciences, Vienna, Austria

  

همچنين از جمله معروف ترين مراكز تحقيقاتي كه نقش مهمي در تدوين راهكارهاي موثر در جهت حل مشكلات و چالش هاي توليد محصولات ارگانيك براي كشاورزان داشته اند،  ميتوان به موارد زير اشاره نمود:

1) Institute of Organic Agriculture von Thuenen Institut, Germany

2) Research Institute of Organic Agriculture (FiBL), Switzerland

3) Rodale Institute, USA

4) Stiftung für Ökologische Landwirtschaft (SÖL), Germany

5) Institute for Ecological and Sustainable Landscape Management, Czech Republic

6) Division Organic Agriculture, National Academy of Agriculture Science, South Korea

7) ICROFS, International Centre for Research in Organic Food Systems, Dinmark 

 انجمن ها و شبكه هاي علمي كه عمدتا  از فعالان  و علاقمندان اين حوزه تشكيل شده اند نيز نقش بسيار مهمي در ارتقاء دانش عمومي داشته و همچنين بعضا تاثيرگزاري زيادي بر مراجع قانون گذار دارند و در كليه كشورها همواره از جايگاه ويژه اي برخوردارند. از معروفترين اين انجمن ها و شبكه هاي علمي ميتوان به موارد زير اشاره نمود:

1) ISOFAR (International Society of Organic Agriculture Research), Germany

2) ENOF (European Network for Scientific Research Coordination in Organic Farming)

3) ENOAT (European Network of Organic Agriculture University Teachers)

4) ENOAS (European Network of Organic Agriculture Students)

5) Core Organic II (Coordination of European Transnational Research in Organic Food & Farming)

6) Organic Eprints

7) ORCA (Organic Research Centers Alliance)

8) TIPI (Technology Innovation Platform of IFOAM)

9) TP Organics (Technology Platform (TP) for organic food and farming research)

10) SOCLA (Sociedad Cientifica de Agricultura LatinoAmericana de Agroecologia)

11) NOARA (Network for Organic Agricultural Research in Africa)

12) ECO-AB (European Consortium for Organic Animal Breeding)

13) ECO-PB (European Consortium for Organic Plant Breeding)

14) RTOACC (Roundtable on Organic Agriculture and Climate Change)

در كشورهاي آسيايي نيز هم گام با  اين جنبش جهاني، دانشمندان و علاقمندان بسياري وجود دارند كه در قالب مراكز پژوهشي، شبكه ها و انجمن هاي علمي و تخصصي ارگانيك فعاليت مي نمايند كه  مهمترين  آنها عبارتند از:

1) Korean Society of Organic Agriculture, Korea

2) Japanese Society of Organic Agriculture, Japan

3) ANSOFT : Asian Network for Sustainable Organic Farming Technology

4) Organic Agriculture Development Center, Thailand

5) Department of Organic Agriculture, Himachal Pradesh, India

6) Institute of Organic Farming, University of Agricultural Sciences, Dharwad Karnataka, India

7) Organic Food Development Center, China

8) Institute of Organic Agriculture and Organic Food, Nanjing Agricultural University, China

9) Asian Research Network of Organic Agriculture (ARNOA)

10) Organic Agriculture Research & Development Center, Saudi Arabia

 

از ميان انجمن هاي علمي كشاورزي ارگانيك در سراسر دنيا مي توان به "انجمن بين المللي تحقيقات كشاورزي ارگانيك International Society of Organic Agriculture Research" كه به طور اختصار به  " ISOFAR" معروف است به عنوان موثر ترين اين انجمن ها اشاره نمود. اين انجمن نقش بسيار مهمي در حمايت و همچنين توسعه تحقيقات مرتبط با تمام زمينه هاي كشاورزي ارگانيك در سراسر دنيا دارد به طوري كه از طريق برقراري همكاري هاي مشترك بين المللي زمينه هاي تبادل اطلاعات علمي و روش هاي تحقيقاتي و توسعه آموزش را براي علاقمندان فراهم مي سازد. ISOFAR در تاريخ 20 جولاي سال 2003 در آكادمي علوم شهر برلين در كشور آلمان تأسيس شد و داراي يك هيئت مديره متشكل از 12 عضو از كشورهاي مختلف مي‌باشد.

 

مهمترين وظايف ISOFAR را مي توان در موارد ذيل خلاصه نمود:

-          حمايت از محققين و متخصصان علاقمند كه به طور عمومي و يا تخصصي علاقمند به مباحث مرتبط با كشاورزي ارگانيك مي باشند. اين حمايت از طريق ارايه خدمات براي اعضاء به صورت ارسال مجلات، مقالات و يا اطلاع رساني از طريق اينترنت صورت مي گيرد.

-          برقراري ارتباطات علمي و تحقيقاتي بين متخصصان علوم كشاورزي ارگانيك در اقصي نقاط دنيا به منظور تبادل دانش.

-          تشويق متخصصان به فعاليت در حوزه هاي پژوهشي مرتبط با كشاورزي ارگانيك با تكيه بر حفظ و رعايت اصول اخلاقي در سيستم هاي ارگانيك به عنوان سامانه هاي چند بعدي كه نه فقط به مسائل علمي و توليدات كشاورزي توجه دارند بلكه به جنبه هاي زيست محيطي، اقتصاد محلي و  جنبه هاي اجتماعي نيز مي پردازد.

-          تشويق كليه افراد جامعه از قبيل مصرف كنندگان و حتي بازرگانان بر ضرورت تبادل اطلاعات و تجارب دانش بنيان كشاورزي ارگانيك در سطوح فعاليت ايشان با در نظر گرفتن نكات فني، تخصصي و علمي در فعاليت هاي آنها.

-          برقراري و توسعه ارتباطات علمي- پژوهشي با كليه انجمن هاي علمي، مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي مرتبط و تبادل اطلاعات مرتبط از طريق چاپ نشريات و همچنين برگزاري مشترك نشست هاي تخصصي.

 
 

برگزاري سمينارها و نشست هاي علمي فرصتي مناسب جهت آشنايي هرچه بيشتر محققين و دانشجويان با پيشرفت ها و دستاوردهاي روزآمد علمي با رشته هاي دانشگاهي مي باشد و موجب ارتباط متخصصان گوناگون با دستاوردهاي علمي محيط دانشگاه ايجاد ميشود. لذا يكي از راه كارهاي برطرف نمودن موانع و مشكلات در راه ارتباط صنعت و دانشگاه كه همانا حلقه مفقوده سلسله پيشرفت و تكامل روند توسعه كشور است برگزاري چنين همايش هايي مي باشد. در راستاي نيل به اهداف فوق دانشگاه آزاد اسلامي، موارد زير را به عنوان رئوس مهم اهداف خود از برگزاري اولين كنفرانس علمي  بين المللي و كارگاه هاي آموزشي تحقيقات و نوآوري در كشاورزي ارگانيك ايران  اعلام مي نمايد.

 
- فراهم آوردن محيطي مناسب جهت ارائه و تبادل آخرين دستاوردهاي  علمي و تحقيقاتي در زمينه توليد محصولات ارگانيك در سراسر كشور در قالب مقالات كليدي با تكيه بر آخرين دستاوردهاي علمي روز دنيا.

- ايجاد ارتباط هرچه بيشتر و فراهم آوردن بستري مناسب براي ايجاد تعاملات علمي پويا

- ارتقاء سطح علمي دانشجويان و شركت كنندگان در همايش

- ايجاد پويايي و انگيزه مشاركت در فعاليت هاي علمي دانشجويي براي دانشجويان

 -
ايجاد اوقاتي لذت بخش براي مدعوين و شركت كنندگان در سمينار، از طريق برگزاري بازديدهاي جنبي
 

برگزاركنندگان:

دانشگاه آزاد اسلامي اصفهان

انجمن بين المللي تحقيقات كشاورزي ارگانيك
 
 
۱۳۹۶/۹/۲۰
Powered by DorsaPortal